Diş Hekimi Korkusuna Son=Bilinçli Sedasyon(Gülme Gazı)

Bilinçli sedasyon,diş tedavilerinden korkan hastalarda,çocuklarda,özürlü ve engelli hastalara tedavileri sırasında hastaları rahatlatarak diş hekimi korkularını gidermeye yarar.Birçok sedasyon tekniği olmakla birlikte avantajları en fazla olan Azot Protoksit gazı uygulamasıdır.

Yapacağınız tek şey burnunuzdan bir maske yardımı ile Azot Protoksit gazını solumak olacaktır.Azot gazını solurken hoş ve aromalı bir koku hissedecek ve nefes almaya devam ettikçe rahatlamaya başlayacaksınız.Bu rahatlama kişiden kişiye farklılık göstersede genel olarak,parmak uçlarınızda,ellerinizde ve bacaklarınızda karıncalanma,ağız çevresinde uyuşukluk ve genel olarak tüm bedeninizde bir rahatlama hissedeceksiniz.Hissedeceğiniz bu olumlu değişim,diş tedavilerini daha kolay yaptırmanızı ve tedavi sırasında diş hekimine yardımcı olmanızı sağlayacaktır.Birden çok işlem yapılması gereken durumlardada özellikle fobisi olan bireylerde çok kısa sürede ve olumlu tedavilerin yapılmasına olanak verir.

Azot Protoksit gazını diğer sedasyon ajanlarından ayıran en önemli avantaj,işlem sonunda gaz kesilipte hasta normal nefes almaya başlayınca gazın etkisinin derhal ortadan kalkmasıdır.Tedavi sonunda hasta herhangi bir refakatçiye gerek kalmaksızın işine veya evine gidebilir.Günlük hayatında bir değişiklik yapmasına gerek kalmaz.Yine başka bir avantajı,hastaya gevşeme ve rahatlama hissini vermesinin yanında mutluluk hisside vermesidir.Bu sebeple Azot Protoksit gazına ‘Gülme Gazı’da denilmektedir.

Genellikle bir çok kişi; – Diş Hekimi – İğne(lokal anestezi) ve etkisinin uzun süre geçmemesi – Ağız içerisinde çalışma ve ölçü alımı sırasındaki kusma reflexi – Diş kesimi ve kavite açılımı,çürük temizlenmesi sırasında hissedilen sarsıntı ,koku ve bunun vermiş olduğu gerilim – Tedavi sırası ve sonrasında oluşabilecek ağrı ve acıların hissedilmesi -
Diş çekimlerinde ve sert doku operasyonlarında oluşabilen travmatik kemik sesleri ve acı – Elektro cerrahideki yanık kokusu – İmplant ve uzun tedavi seansları – Büyüklerin çocuklara yansıyan korkuları ve çocukların diş hekimi koltuğundaki uzun süre kalamama,ağızlarını açık tuta mama problemlerinden ileri derecede çekinir ve korkar. Bu duygu onların bir problemleri olduğunda diş hekimine git melerini ya geciktirir yada tamamen engeller.Doğal olarak so nuç ;problem ve hastalıkların tedavilerinin uzun,sıkıcı ve bık tırıcı bir süreçten sonra tamamlanabilmesi veya dokuların kaybıdır. İ
şte inhalasyon sedasyon uygulamasıbu problemleri çok bü yük ölçüde yada tamamen ortadan kaldırabiliyor.

NEDİR İNHALASYON SEDASYON TEDAVİSİ?
İnhalasyon sedasyon tedavisi;basit anlatımıyla diş hekimliğin detedavi öncesi AZOTPROTOKSİT VE OKSİJEN gazlarının uy gun konsantrasyonlarda karıştırıp hastaya burun solunumu yoluyla verilmesidir.Bu uygulamanın hastaya hiç bir yaşam sal riski yoktur.Azotprotoksit yalnız başına kullanıldığında çok zayıf bir anestezik ajandır ve hiperbarik koşullar altında %100 veya hipoksik karışımlarla kullanılmadıkça genel anestezi o luşturmaya yeterli değildir.Mevcut cihazlar zaten %70in üze rindeki protokksit konsantrasyonlarının uygulanmasını önle yecek şekilde düzenlenmiştir.Diş tedavilerinde kullanımı,fo bik hastaların korku ve heyecanını azaltmak için hafif seda tif ve analjezik ajan olarak kullanılmasıdır.Çoğu kez diğer hipnotik ajanlar lokal anestezi ile birlikte kullanılmaktadır. Analjezik özelliği oldukça önemlidir. Protoksitin en önemli özelliklerinden biri konsantrasyon et kisi olarak tanımlanır.Bu özellik protoksitin yayılma özelli ğinin çok fazla olup kanda çok fazla çözünmemesidir.
Bu şu demektir;PROTOKSİT ÇOK ÇABUK ETKİ EDER VE VÜCUTTAN DA ÇOK ÇABUK ATILIR.Yani bu işlem bitirildikten çok kı sa süre sonra etki ortadan kalkar.

Protoksitin endikasyonlarını(uygulanabildiği durumlar) yazı mızın başında başka bir başlık altında açıkladık.Ama kısaca tekrar edecek olursak;

Diş hekimi fobisi
- Heyecan,endişe ve korku
- Bulantı ve kusma reflexi
- Yoğun travmatik tedavi
- Astım,mental vefizik handikaplar,epilepsi
- Kardiak sorunlar

Bazı psikolojik sorunlar gibi durumlarda inhalasyon se dasyon uygulanabilir. Peki bu harika sisyemin hiç mi kontrendike olduğu durum yok? Tabii ki var.Ama çok çok az. Bunları da sıralıyalım;
- Virütik ve soğuk algınlıkları,bronşit
- Üst solunum yolu tıkanıklıkları
- Pulmoner hastalıklar
Yukarıdaki şıklar bu hastalıklar ortadan kalkınca sedasyon uygulanabilir.Bu hastalıklar sırasında üst solunum yoluyla gazı hastaya iletemiyeceğimiz için uygulayamıyoruz. Daha doğrusu bu gazı burun yoluyla solutamıyacağımız için vermiyoruz.
- Ağır kalp hastalıkları
- Emphysema
- Hamileliğin belirli dönemleri
- Alkolikler ve ilgili ilaçlar kullananlar
- Myostenia gravis-multipl skleroz
- Devam eden bazı ağır psikiyatri tedavileri
En son şunu belirtelim. İnhalasyon sedasyon yöntemi diş hekimliğinde 1845-50 yıl larından beri dünyada milyonlarca insana uygulanmıştır. Bu kadar süre içerisinde zarar görmüş herhangi bir hasta bildirilmemiştir.Örneğin Dr Gardner Quincy Colton sadece 1864-1897 yılları arasında hiçbir olumsuz sonuç olmayan 193000 vaka kaydetmiştir.

Azot Protoksit Ne Kadar Güvenlidir ?

Azot Protoksit gazı diş hekimliğinde kullanılan tüm sakinleştiricilerden hatta lokal anesteziklerden daha güvenli bir uygulamadır.Vücut tarafından çok iyi tolere edilen ve kolayca vücuttan aılan bir ilaçtır.Uygulama sırasında bilinciniz açık olarak,konuşabilecek,yutkunabilecek ve rahatlıkla nefes alabileceksiniz.

En Güzel Tarafı İse İşlem Bittikten Sonra Hiç Bir Şey Hatırlamayacaksınız.

Azot Protoksit Gazı Kimlere Uygulanır ?

Azot Protoksit gazı sistemik problemi olmayan her yaştan bireye uygulanabilir.Herhangi bir yaş sınırlaması yoktur.

DİŞ HEKİMLİĞİNDE AZOT PROTOKSİT UYGULAMASI VE BİLİNÇLİ SEDASYON

Birçok hasta diş tedavilerini, diş hekimi korkusu yüzünden ertelemekte ve ya tedavilerini yarım bırakmaktadır. Diş hekimliği sürekli değişim gösteren bir alandır. Azot protoksit / oksijen ( NH 2 / O 2 ) uygulamasının diş hekimliğinde kullanımı, lokal anestezinin icadı ve ya fluoridin diş çürüklerini önlemedeki etkisinin ispatı kadar önemli bir buluştur. Azot protoksit/ oksijen uygulaması tüm dünyada güvenirliliği ispatlanmış bir

“ Bilinçli sedasyon” yöntemidir.

Bilinçli sedasyon, bilincin açık olduğu ve sözlü uyaranlara cevap verebilir durumda iken korku ve endişenin ortadan kalktığı rahatlama durumu olarak tarif edilebilir. Ayrıca, bütün hayati fonksiyonlar stabil ve nefes alma / yutkunma gibi koruyucu refleksler baskılanmamıştır. Bilinçli sedasyon özellikle diş tedavi fobisi taşıyan yetişkin bireylerde ve özellikle de kooperasyon zorluğu çekilen çocuklarda istenilen bir durumdur.

Piyasada korku / endişe azaltıcı ( anksiyolitik ) birçok farmokolojik ajan bulunsa da ( NH 2 / O 2 ) uygulaması azot protoksitin eşsiz bazı özelliklerinden dolayı en güvenilir olanıdır. Azot protoksit, renksiz ve gerçekte kokusuz olan fakat solunduğunda sakinleştirici ve hoş kokulu bir etki yaratan gazdır. Fazla solunduğunda güldürücü etkisi olmasından dolayı piyasada “ güldürücü gaz” olarak da bilinmektedir. Solunum sistemini minumum oranda etkileyerek, kişide kendine güvenin artmasına

( öfori ) neden olur. Azot protoksit kanda düşük çözünürlüğe sahiptir.Bu düşük çözünürlük, çok hızlı bir şekilde akciğerde absorbe edilmesine ve diğer dokulara hızlı bir şekilde ulaşmasını sağlar. Bu etki mekanizması vücuttan atılırken de aynı hızla gerçekleşmektedir. Sedatif etkinin görülmesi gazın solunmasını takip eden birkaç dakika içinde ortaya çıkarken, etkinin kaybolması da aynı şekilde gazın solunması kesildikten sadece birkaç dakika sonra gerçekleşir. Azot protoksitin sadece % 0.0004’lük bir miktarı vücut tarafından metabolize edilmekte ve geri kalanı vücuttan dışarı atılmaktadır. Yapılan çalışmalar azot protoksitin çocuklarda erişkinlerden daha hızlı meydana geldiğini ispatlamıştır.

Hipoksiye neden olma ihtimali göz önünde bulundurularak mutlaka işlemden sonra 3-5 dakika % 100 oksijen verilmesinde büyük fayda vardır. Azot protoksitin kardiyovasküler sistem üzerine minumum etkisi olduğundan serebrovasküler sorunu olan kişilerde de kullanımı son derece güvenlidir.

Azot protoksit / oksijen inhalasyonunun hedefleri

1) Endişe ve korkuyu ortadan kaldırmak ve ye baş edilebilir seviyeye indirmek

2) Çocukların diş tedavileri sırasında yaptıkları aşırı el/kol hareketlerini azaltmak

3) İletişimi ve kooperasyonu arttırmak

4) Uzun randevu seanslarına karşı toleransı arttırmak

5) Bulantı / kusma refleksinin azaltmak

6) Diğer sedatif ilaçların etkisini arttırmak

7) Fiziksel ve zihinsel engelli bireylerin diş tedavilerine yardımcı olmak

Azot protoksit / oksijen inhalasyonunun avantajları

1) Dozun ayarlanabilir olması

2) Hızlı etki hızlı eliminasyon

3) Sedasyon süresinin ayarlanabilir olması

4) Hastanın uygulama sonrası kendine çabuk gelmesi

5) Refakatçi gerekmeden muananeden ayrılabilme

6) Günlük işlerin devamında bir kısıtlama olmaması

Azot protoksit / oksijen inhalasyonunun dezavantajları

1) Kullanımı öncesi ve sırasında psikolojik telkine devam edilme zorunluluğu

2) Ön dişlerde burun maskesinin engellemesinden dolayı lokal anestezi yapma zorluğu

3) Ekstra maliyet getirmesi

4) Mutlaka burundan nefes alma gerekliliği

5) Muayenehane ortamında birikmesine bağlı muayenehane personelinde sağlık sorunları